کشاورزی هوشمند؛ آغاز همکاری وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی و ارتباطات
وزارتخانه‌های «جهاد کشاورزی» و «ارتباطات و فناوری اطلاعات» در راستای هوشمندسازی سیستم‌های نوین آبیاری، تفاهمنامه‌ای جدید امضا کردند. هدف اصلی این همکاری مشترک، کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری در مزارع و باغ‌های سراسر کشور است.
هوشمندسازیراهنمای اپلیکیشن مدیریت هوشمند سوواران (نسخه ۲۰۲۶)؛ راهکار افزایش ۳۵ درصدی بهره‌وری آب
محمود حجتی، وزیر جهاد کشاورزی، در این مراسم بر نقش کلیدی فناوری اطلاعات در کشاورزی تأکید کرد. او اعلام کرد که استفاده از زیرساخت‌های نوین ارتباطی، بهره‌وری آب را در بخش‌های زراعی و باغبانی تا ۳۵ درصد افزایش می‌دهد.
با توجه به محدودیت منابع آبی و فشار بر سفره‌های زیرزمینی، دولت تلاش می‌کند با بهره‌گیری از فناوری‌های نوظهور، به مدیریت مصرف آب کمک کند. در چهار سال گذشته، راندمان آبیاری از ۳۷ درصد به ۴۴ درصد رسید، اما هوشمندسازیِ این سیستم‌ها همچنان گامِ بعدی و حیاتی برای پیشرفت بیشتر است.
آبیاری هوشمند چگونه کار می‌کند؟
این سیستم‌ها بر پایه دریافت داده (Data) فعالیت می‌کنند. فرآیند کار به شرح زیر است:
- پایش رطوبت: حسگرها (سنسورها) نیاز رطوبتی گیاه را در هر فصل و هر مرحله از رشد اندازه می‌گیرند.
- ارسال سیگنال: تجهیزاتِ نصب‌شده، داده‌ها را به مرکز کنترل ارسال می‌کنند.
- عملکرد خودکار: سیستم مرکزی، فرمان باز یا بسته شدن شیرهای آبیاری را صادر می‌کند.
این فرآیند به طور کامل نیاز آبی گیاه را پوشش می‌دهد و هدررفت آب را به حداقل می‌رساند.
فناوری فضایی در خدمت الگوی کشت
یکی از چالش‌های همیشگی کشاورزان، نبود یک برنامه هوشمند برای «الگوی کشت» است. کشاورزان اغلب هنگام انتخاب محصول، دچار سردرگمی می‌شوند که این موضوع منجر به کمبود یا مازاد تولید محصولاتی مثل سیب‌زمینی، پیاز یا گندم می‌شود.
وزارت جهاد کشاورزی قصد دارد با کمک فناوری‌های فضایی و ماهواره‌ای، پوشش گیاهی و نوع کشت‌ها را به صورت آنلاین (برخط) رصد کند. این فناوری به مسئولان کمک می‌کند تا با شناسایی به موقعِ نیاز بازار، توصیه‌های دقیق‌تری به کشاورزان ارائه دهند و از نوسانات تولید جلوگیری کنند.
نقش استارتاپ‌ها در توزیع محصولات کشاورزی
وزیر جهاد کشاورزی همچنین بر ضرورت ورود فناوری اطلاعات به شبکه توزیع تأکید کرد. فاصله قیمتی بین تولیدکننده (کشاورز) و مصرف‌کننده، یکی از مشکلات اساسی این بازار است.
دولت اکنون از استارتاپ‌ها و شرکت‌های نوآور حمایت می‌کند تا با تسهیل فضای کسب‌وکار، دو اتفاق مثبت رخ دهد:
- کشاورزان محصولات خود را راحت‌تر به بازار عرضه کنند.
- مصرف‌کنندگان محصولات استاندارد و باکیفیت را با هزینه کمتر تهیه کنند.
